Tham gia đoàn công tác có đại diện các phòng chuyên môn của Sở, chính quyền địa phương và đại diện các phường Đông Quang, Hạc Thành, Nguyệt Viên, Đông Sơn, Đông Tiến, Quảng Phú và Hàm Rồng.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa (áo xanh) kiểm tra hoạt động xử lý rác thải tại Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam.

Theo báo cáo tại buổi làm việc, Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam bắt đầu vận hành thử nghiệm từ ngày 25/3/2025. Tuy nhiên trong quá trình vận hành đã phát sinh một số vấn đề liên quan đến mùi và côn trùng, ảnh hưởng đến đời sống người dân khu vực lân cận.

Từ đầu năm 2026, nhà máy tiếp tục tiếp nhận và xử lý rác với khối lượng trung bình khoảng 420–450 tấn/ngày, tổng lượng rác đã tiếp nhận khoảng 21.000 tấn, trong đó xử lý được khoảng 18.000 tấn, còn khoảng 3.000 tấn rác tồn đọng đang được lưu giữ trong khu vực nhà máy.

Đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn tăng đột biến. Theo thống kê, từ ngày 12/2 đến hết ngày 19/2, tổng lượng rác vận chuyển về nhà máy đạt 4.559 tấn, bình quân khoảng 650 tấn/ngày, vượt công suất thiết kế. Cá biệt ngày 16/2 (tức 29 tháng Chạp), lượng rác lên tới 1.193 tấn, gấp 2,38 lần công suất xử lý của nhà máy. 

Đại diện Công ty CP Đầu tư và Phát triển Công nghệ môi trường Ecotec báo cáo tình hình xử lý rác thải tại nhà máy. Ảnh: Quốc Toản.

Từ ngày 19/2 đến nay, nhà máy chưa thể tiếp nhận rác mới do một số người dân phường Đông Quang tập trung ngăn cản xe chở rác vào khu vực nhà máy. Hiện Công ty CP Đầu tư và Phát triển Công nghệ môi trường Ecotech chỉ thực hiện lưu giữ rác thải sinh hoạt trong các nhà xưởng hiện có, chưa xuất bán các sản phẩm tái chế ra bên ngoài.

Đơn vị chuyên môn của Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: từ khi vận hành thử nghiệm đến nay, nhà máy đã xảy ra 5 lần sự cố vào các ngày 1/5/2025, 10/7/2025, 11/11/2025, 9/1/2026 và 19/2/2026. Các sự cố chủ yếu liên quan đến việc phát tán mùi hôi và phát sinh côn trùng, đặc biệt là ruồi, ảnh hưởng đến đời sống người dân tại các khu phố Sơ Lương và Hạnh Phúc Đoàn (phường Đông Quang). Trước tình trạng này, người dân nhiều lần tập trung phản đối, ngăn cản phương tiện vận chuyển rác vào nhà máy.

Qua đánh giá, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Trước hết, vị trí nhà máy nằm khá gần khu dân cư, một số hộ dân tại khu phố Hạnh Phúc Đoàn ở sát tường rào nhà máy nên dễ bị ảnh hưởng khi phát sinh mùi hoặc côn trùng.

Bên cạnh đó, trong quá trình vận hành, doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ các quy trình xử lý rác theo giấy phép môi trường. Cụ thể, lò đốt rác chưa được đưa vào hoạt động, việc phân loại và xử lý các sản phẩm tái chế chưa hoàn chỉnh. Hiện rác thải chủ yếu chỉ được phân loại thành ba nhóm gồm mùn hữu cơ, rác vô cơ và chất trơ.

Ngoài ra, do chưa có phương án tiêu thụ, vận chuyển các sản phẩm sau xử lý nên toàn bộ lượng rác thu gom từ các phường hiện vẫn được lưu giữ trong khu vực nhà máy. Đây được xác định là nguồn phát sinh mùi hôi và côn trùng.

Cùng với đó, lượng rác phát sinh trong dịp Tết tăng cao, có ngày vượt gấp hơn hai lần công suất thiết kế, khiến nhà máy không thể xử lý kịp thời. Hiện khoảng 3.000 tấn rác tồn đọng vẫn đang được che phủ bạt tạm thời trong khuôn viên nhà máy.

Ngoài ra, các biện pháp kỹ thuật như sử dụng men vi sinh xử lý rác, hệ thống diệt côn trùng và hệ thống thu gom, xử lý mùi trong nhà máy được đánh giá là chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng, dẫn đến việc phát sinh mùi và ruồi trong một số thời điểm.

Ông Nguyễn Quán Khắc, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển Công nghệ môi trường Ecotec trao đổi tại buổi làm việc. Ảnh: Quốc Toản.

Tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thị Minh Huệ, Trưởng phòng Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa) cho rằng, tình trạng phát tán mùi xuất phát từ việc vận hành hệ thống xử lý rác chưa bảo đảm. Bên cạnh đó, cam kết vận chuyển rác vô cơ của doanh nghiệp cũng chưa được thực hiện đầy đủ. Hệ thống hút chưa được bố trí phù hợp nên hiệu quả xử lý mùi chưa cao.

Đ/c Huệ cũng đề nghị doanh nghiệp xây dựng lộ trình cụ thể trong việc khắc phục, xử lý tình trạng mùi phát tán để phục vụ công tác theo dõi, giám sát trong thời gian tới.

Trong khi đó, đại diện phường Đông Quang (nơi có nhà máy rác) đề nghị Sở chỉ đạo doanh nghiệp khẩn trương khắc phục các tồn tại, hoàn thiện các hạng mục còn thiếu, đồng thời có cam kết cụ thể trong việc xử lý rác thải, bảo đảm vệ sinh môi trường. Khi nào nhà máy đủ điều kiện hoạt động thì mới cho phép tiếp nhận, xử lý rác.

Tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Quán Khắc, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Phát triển Công nghệ môi trường Ecotec cho biết, nguyên nhân phát sinh mùi trong quá trình xử lý rác thải xuất phát từ cả yếu tố chủ quan và khách quan. Đồng thời, doanh nghiệp cũng thừa nhận trong quá trình vận hành, điều hành hệ thống xử lý vẫn còn có thời điểm lơi lỏng, dẫn đến phát sinh mùi ảnh hưởng đến khu vực xung quanh.

Cũng theo đ/c Khắc, lượng rác thải tồn đọng tại nhà máy tăng cao do thời điểm cận Tết lượng rác phát sinh lớn. Hiện còn khoảng 3.000 tấn rác chưa được xử lý, vì vậy doanh nghiệp đề nghị được lắp đặt dây chuyền xử lý kín ngay trong khuôn viên nhà máy để xử lý số rác này, tránh phải vận chuyển sang khu vực bên cạnh gây phát tán mùi. Theo kế hoạch, chiều nay công ty sẽ đưa thiết bị về lắp đặt và phấn đấu xử lý dứt điểm khoảng 3.000 tấn rác tồn trước cuối tháng 3. Lượng rác vô cơ hiện tại đang còn trong nhà máy còn hơn 6.500 tấn sẽ được vận chuyển ra khỏi nhà máy chậm nhất trong vòng 3 tháng. 

Đại diện công ty cam kết sẽ sớm triển khai các giải pháp khắc phục, kiểm soát và xử lý triệt để tình trạng mùi phát tán ra môi trường trong thời gian tới.

Không đảm bảo yêu cầu thì dừng tiếp nhận rác

Kết luận tại buổi làm việc, đồng chí Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa cho rằng phản ánh, bức xúc của người dân tổ dân phố Hạnh Phúc Đoàn và các khu vực lân cận về tình trạng mùi hôi phát tán từ khu xử lý rác của nhà máy là có cơ sở.

Theo đó, việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt là hoạt động nhằm bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, nếu quá trình xử lý lại phát sinh ô nhiễm thì cần công ty phải xem xét, rà soát lại.

Từ thực trạng trên, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu Công ty CP Đầu tư và Phát triển Công nghệ môi trường Ecotech khẩn trương rà soát, hoàn thiện toàn bộ quy trình vận hành và xử lý rác thải tại Nhà máy xử lý rác Đông Nam, bảo đảm đúng theo chủ trương đầu tư, nội dung dự án được phê duyệt và các quy định trong báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Đồng chí Lê Văn Tiến, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa kết luận tại buổi làm việc. Ảnh: Quốc Toản.

Trước mắt nhà máy cần tập trung xử lý dứt điểm lượng rác tồn đọng và triển khai các giải pháp khắc phục ô nhiễm môi trường. Khi các tồn tại được giải quyết, bảo đảm các điều kiện về môi trường, các cơ quan chức năng mới xem xét việc nâng công suất xử lý rác của nhà máy. 

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu doanh nghiệp rà soát toàn bộ quy trình tiếp nhận, phân loại và xử lý rác; đồng thời kiểm tra, hoàn thiện các hệ thống kỹ thuật như hệ thống hút và xử lý mùi để bảo đảm quá trình vận hành không phát sinh mùi ảnh hưởng đến khu dân cư xung quanh. Báo cáo quy trình vận hành, xử lý rác với Sở Nông nghiệp và Môi trường, chính quyền địa phương và tổ dân phố để cùng theo dõi, giám sát. Bên cạnh đó, việc vận hành kỹ thuật cũng phải được kiểm soát chặt chẽ; đội ngũ công nhân cần được tập huấn, đào tạo lại nhằm bảo đảm thực hiện đúng quy trình xử lý.

Doanh nghiệp cần sớm có cam kết cụ thể về thời gian khắc phục các tồn tại nêu ra. Trường hợp chưa bảo đảm đầy đủ các yêu cầu nêu trên, nhà máy phải tạm dừng tiếp nhận rác cho đến khi hoàn thành việc khắc phục và đáp ứng các điều kiện về môi trường.