Hiệu quả mô hình liên kết sản xuất Khoai tây ở xã Hồ Vương

Tại xã Hồ Vương (trước đây thuộc huyện Nga Sơn), mô hình trồng khoai tây ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt theo tiêu chuẩn Israel với quy mô 65 ha đang trở thành điểm sáng trong chuyển đổi sản xuất nông nghiệp. Từ những thửa ruộng manh mún, nhỏ lẻ địa phương đã mạnh dạn đổi mới tư duy, chủ động liên kết với doanh nghiệp, đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Sự thay đổi này không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng nông sản mà còn mở ra hướng phát triển bền vững, gắn sản xuất với tiêu thụ theo chuỗi giá trị khép kín.

Điểm nổi bật của mô hình là sự liên kết chặt chẽ giữa ba doanh nghiệp: Công ty Phạm Gia, Công ty Pepsico và Công ty Khang Thịnh. Mỗi đơn vị đảm nhận một khâu trong chuỗi sản xuất từ cung ứng vật tư, tổ chức sản xuất đến thu mua, chế biến. Nhờ đó, quy trình được vận hành đồng bộ, hạn chế rủi ro và đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân.

Theo ông Nguyễn Thọ Tuân, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ tưới Khang Thịnh (Chi nhánh miền Bắc), mô hình tại Hồ Vương được triển khai theo hướng sản xuất khoai tây công nghiệp phục vụ chế biến. Doanh nghiệp không chỉ đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt mà còn hỗ trợ giống, kỹ thuật, dinh dưỡng và bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Hiệu quả mang lại rất rõ rệt, nếu như canh tác truyền thống chỉ đạt khoảng 20–22 tấn/ha, thì khi áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp dinh dưỡng hòa tan, năng suất có thể đạt 35–40 tấn/ha. Đặc biệt, hệ thống tưới cho phép bổ sung dinh dưỡng ngay cả giai đoạn cây đã giao tán – thời điểm quan trọng quyết định chất lượng củ mà phương pháp truyền thống không thể thực hiện. Không chỉ tăng năng suất, chất lượng củ cũng được cải thiện rõ rệt. Mỗi bụi khoai có thể đạt 8–12 củ, trọng lượng 800–1200 gram, gần gấp đôi so với cách làm cũ. Đầu ra được ký kết ngay từ đầu vụ, giá thu mua ổn định giúp người nông dân yên tâm sản xuất.

Với người nông dân, sự thay đổi không chỉ nằm ở những con số năng suất mà còn là sự chuyển biến trong tư duy. Từ sản xuất tự phát, phụ thuộc vào thị trường, giờ đây họ đã tiếp cận với phương thức sản xuất hiện đại, có sự đồng hành của doanh nghiệp Bà Hoàng Thị Kim (xã Nga An) cho biết, gia đình sản xuất nhỏ lẻ, tự trồng tự bán nên hiệu quả thấp, đầu ra bấp bênh. Khi tham gia mô hình liên kết, năng suất tăng, công lao động giảm, sản phẩm được bao tiêu ổn định nên người dân yên tâm sản xuất.

Về hiệu quả kinh tế, năng suất trung bình đạt 1,8 tấn/sào (tương đương 36 tấn/ha), cao gấp 1,54 lần so với phương thức truyền thống. Một số diện tích đạt tới 2 tấn/sào (40 tấn/ha). Sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn VietGAP, hàm lượng chất khô trên 20%, kích thước đồng đều, đảm bảo an toàn thực phẩm. Với giá thu mua 8.000 đồng/kg, mỗi sào khoai tây cho giá trị từ 14,4 đến 16 triệu đồng, lợi nhuận đạt 8–9 triệu đồng/sào sau khi trừ chi phí. Tổng sản lượng toàn vùng ước đạt trên 2.800 tấn, giá trị khoảng 22,4 tỷ đồng. Mô hình cũng tạo việc làm cho hơn 100 lao động với thu nhập khoảng 250.000 đồng/ngày.

Theo ông Nguyễn Đức Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa: Phát triển nông nghiệp theo quy mô lớn, gắn với chuỗi giá trị là hướng đi tất yếu. Tỉnh đang tập trung xây dựng các cánh đồng mẫu lớn, đặc biệt với cây khoai tây và lúa, nhằm nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích. Đồng thời, đẩy mạnh tích tụ đất đai, đưa giống mới vào sản xuất và tăng cường liên kết giữa nông dân – doanh nghiệp – chính quyền.

Thực tiễn từ xã Hồ Vương cho thấy, mô hình trồng khoai tây công nghệ cao không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt mà còn góp phần thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nông nghiệp đang từng bước chuyển sang hướng hàng hóa quy mô lớn, hiện đại và bền vững.

Trong thời gian tới, với sự đồng hành của chính quyền và doanh nghiệp, việc mở rộng và nhân rộng mô hình được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để phát triển các vùng sản xuất tập trung, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thúc đẩy xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa.

Trung tâm Khuyến nông Thanh Hóa